T.C. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı
-: (GMT + 3)
Select Language

Madencilik

Dünya maden rezervlerinin % 7’sini barındıran İran, maden kaynakları bakımından dünyanın ilk 10 ülkesi arasında ve Ortadoğu'da Dünya maden rezervlerinin % 7’sini barındıran İran, maden kaynakları bakımından dünyanın ilk 10 ülkesi arasında ve Ortadoğu'da ilk sıradadır (İran Yatırım, Ekonomik ve Teknik Destek Organizasyonu (OIETA), 2018). İran’da mineral yakıtlar dahil olmak üzere toplam 68 çeşit mineral hammadde tespit edilmiştir (U.S. Geographical Survey, 2016).

 

 

Madenler ve Üretimi

İran’da 4.913 maden ocağında 93.486 kişi çalışmaktadır. 169 maden kamuya ve 4.744 özel sektöre aittir.  30.377 kişi kamu madenlerinde ve 63.109 kişi özel sektör madenlerinde çalışmaktadır. Madenciliğin toplam yıllık üretim miktarı 354 milyon tondur. Maden ocaklarının büyük kısmı Kerman, Rezevi Horasan, İsfahan, Semnan, Doğu Azerbaycan, Fars, Merkezi ve Batı Azerbaycan’da bulunmaktadır. Bu sekiz ostanın toplam payı % 51,43’tür (İran İstatistik Merkezi, 2016).

Üretim miktarı bakımından öne çıkan madencilik ürünleri kalker (kireç taşı), kum va çakıl, demir cevheri, ocak taşı, alçı taşı, dekoratif taşlar ve bakır cevheridir. 

Miktar olarak değil ama katma değer bakımından İran madencilik sektörü ele alındığında en önemli madenler demir cevheri, bakır cevheri, dekoratif taşlar, kalker, kurşun/çinko, kömür ve kum/çakıldır. Bu madenlerin madencilikteki katma değer payı % 92’dir (İran İstatistik Merkezi, 2016).

Değerli Taşlar ve Metaller

Altın

İran’ın toplam altın rezervi yaklaşık 300 ton olduğu tahmin edilmektedir. 2015 yılında İran’ın altın üretimi 3 bin kg, Türkiye’nin 25 bin kg ve dünyanın genel toplamı 3100 tondur (U.S. Geographical Survey, 2015).

En önemli altın ocakları

Maden ocağı adı

Ostan

Üretim Kapasitesi (Kg)

Yılık Üretim Miktarı (Kg)

Sektör

Ak Dere

Batı Azerbaycan

2.100

1.500

Özel

Zar Şuran

Batı Azerbaycan

3.000

-

Devlet

Mute

İsfahan

540

300

Devlet

Kuhe Zar

Rezevi Horasan

420

250

Özel

Ahtarçi

Merkezi

150

100

Özel

Bakır’ın Yan Ürün Olarak

Kerman

-

600

Özel-Devlet  (İran Ulusal Bakır Şirketi)

Toplam

 

6.210

2.750

 

(İran Madenleri ve Madencilik Endüstrileri Geliştirme ve Yenileme Kurumu (IMIDRO), 2014).

Gümüş

Gümüş genel olarak kurşun, çinko ve bakır madenlerinin yan ürünü olarak bulunmaktadır. 2016 yılında İran’ın toplam gümüş üretim miktarı 111 ton ve dünya toplam üretim miktarı ise 27.551 tondur. Bu alanda İran, dünya da 20’inci sırada yer almaktadır. Türkiye 175 tonluk üretimle 18’inci sırayı almaktadır (Thomson Reuters, 2017).

Değerli Taşlar

İran’ın öne çıkan değerli taşları akik ve turkuazdır. Yıllık 7 ton üretimi olan akik Rezevi Horasan’da üretilmektedir. Turkuaz, Rezevi Horasan’da (33 ton) ve Doğu Azerbaycan’da (3 ton) toplamda 36 ton üretilmektedir (İran İstatistik Merkezi, 2016). Rezevi Horasan’daki Neyşabur turkuaz ocağı,  9000 tonluk rezervi ve 19 tonluk yıllık üretim hacmi ile dünyanın en büyük turkuaz maden ocağıdır. Bu ocakta bir ton taştan yaklaşık 8-10 Kg turkuaz elde edilmektedir.


Madencilik İhracat ve İthalatı

ISIC-2 Kodu

Açıklama

İhracat Miktarı (ton)

Değer (milyon $)

İthalat Miktarı (ton) Değer (milyon $)

10

MADEN KÖMÜRÜ, LİNYİT VE TURBA ÇIKARIMI

146818

5,9

365978 86,1

13

METAL CEVHERLERİ MADENCİLİĞİ

19284517

1614,9

217781 92,4

14

TAŞOCAKÇILIĞI VE DİĞER MADENCİLİK

6582343

315,6

299046 81,9

(İran Sanayi, Madencilik ve Ticaret Bakanlığı, 2017)

 

  • DAKA İLETİŞİM HATTI
  • 0 432 485 10 15
  • Daka İran Masası İletişim Hattı
  • 0 432 485 10 24
  • Adres
  • Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı
    Şerefiye Mah. Cumhuriyet Cad. 943. Sok. No:1 65140 İpekyolu / Van
  • E-Posta
  • iranmasasi@daka.org.tr
SOSYAL MEDYADA DAKA
Copyright © 2019. Her Hakkı Saklıdır. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı Web Tasarım